Endometriozis Nedir?

Endometriozis, rahmin iç yüzeyini döşeyen dokuya (endometrium) benzer dokunun rahim dışında —çoğunlukla yumurtalıklar, tüpler ve karın zarı üzerinde— yerleşmesidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10’unu etkiler.

Belirtiler

• Günlük yaşamı etkileyen ağrılı adet,
• Adet dışında da süren kasık ve pelvik ağrı,
• Cinsel ilişki sırasında ağrı,
• Adet döneminde ağrılı dışkılama veya idrar yapma,
• Gebe kalmada güçlük.

Belirtilerin şiddeti hastalığın yaygınlığıyla her zaman uyumlu değildir. Ağrılı adetin “normal” kabul edilmesi nedeniyle tanı yıllarca gecikebilir.

Tanı

Tanı; yakınmalar, muayene ve görüntüleme yöntemleriyle (özellikle vajinal ultrason, gerektiğinde MR) konur. Yumurtalıkta oluşan endometriozis kistlerine endometrioma (halk arasında “çikolata kisti”) denir. Görüntülemenin yetersiz kaldığı durumlarda laparoskopi ile tanı ve aynı seansta tedavi yapılabilir.

Tedavi

Endometriozisin tek bir standart tedavisi yoktur; seçim ağrının şiddeti, yaş ve gebelik isteğine göre yapılır. Ağrı kesiciler, hormonal tedaviler ve cerrahi seçenekler tek başına ya da birlikte kullanılabilir. Gebelik planlayan kadınlarda, özellikle yumurtalık kisti ameliyatlarının yumurta rezervine etkisi göz önünde bulundurularak karar verilir.

Kaynaklar

• WHO — Endometriosis (bilgi notu)
• ESHRE — Endometriosis Guideline (2022)

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili kararlar için hekiminize danışınız.

Görsel temsilidir. Kaynak: Wikimedia Commons, “Warming up in the cold (Unsplash).jpg”, Alisa Anton alisaanton (CC0).