Polikistik Over Sendromu (PKOS)

Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınların yaklaşık her 8–10 kişiden birinde görülen, hormonal ve metabolik yönleri olan bir durumdur.

Belirtiler

• Seyrek ya da düzensiz adet görme, bazen hiç adet görmeme,
• Yüz ve vücutta artmış tüylenme (hirsutizm), sivilce, saç dökülmesi,
• Kilo almaya yatkınlık ve kilo vermede güçlük,
• Düzensiz yumurtlamaya bağlı gebe kalmada gecikme.

Tanı nasıl konur?

Yetişkinlerde tanı için, benzer tabloya yol açan diğer nedenler (tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği vb.) dışlandıktan sonra şu üç ölçütten en az ikisi aranır:

1. Seyrek veya olmayan yumurtlama,
2. Klinik (tüylenme, sivilce) ya da kan tahlilinde erkeklik hormonu yüksekliği,
3. Ultrasonda polikistik yumurtalık görünümü veya yüksek AMH düzeyi.

Ergenlik döneminde adet düzensizliği ve polikistik görünüm normal olabileceğinden, bu yaş grubunda tanı daha dikkatli konur.

Neden önemlidir?

PKOS yalnızca adet ve gebelikle ilgili değildir; insülin direnci, tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalıkları için de risk oluşturabilir. Dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve fazla kilo varsa vücut ağırlığının %5–10 oranında azaltılması belirtileri belirgin biçimde iyileştirebilir. Gerektiğinde adet düzenini sağlayan, tüylenmeyi azaltan ya da yumurtlamayı destekleyen tedaviler hekim tarafından planlanır.

Kaynaklar

• Teede HJ ve ark. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of PCOS. Hum Reprod. 2023
• WHO — Polycystic ovary syndrome (bilgi notu)

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili kararlar için hekiminize danışınız.

Görsel temsilidir. Kaynak: Wikimedia Commons, “Eating Healthy (Unsplash).jpg”, rawpixel.com rawpixel (CC0).